Toplam Kalite Yönetimi
Toplam Kalite Yönetimi müşteri ihtiyaçlarını yerine getirebilmek için kullanılan insan, iş, ürün ve/veya hizmet kalitelerinin sistematik bir yaklaşım ile ve tüm çalışanların katılımları ile sağlanmasına odaklanan bir yönetim şeklidir. Toplam kalite yönetimi kısaca Türkçe TKY, İngilizce TQM (Total Quality Management) olarak adlandırılır.
Toplam kalite yönetiminde uygulanan her süreçte tüm çalışanların fikirlerine değer verir. Toplam kalite yönetimi, üretim sürecine dahil olan tüm tarafları nihai ürün veya hizmetin genel kalitesinden sorumlu tutmayı amaçlar. Toplam kalite yönetimi üretimdeki hataların tespit edilmesi ve azaltılması ya da ortadan kaldırılmasına odaklanarak bu çalışmaları sürekli kılmayı hedefler.
Şimdi toplam kalite yönetiminin tarihçesine bakalım.
Toplam kalite yönetiminin tarihçesi
Toplam kalite yönetimi ilk olarak Henry Ford tarafından kullanılmış ve 1926 yılında yayımladığı My Life and Work (Hayatım ve İşim) adlı kitabında yeni bir yönetim biçimi olarak tanımlanmıştır. Ancak o sıralarda rağbet görmeyen bu yönetim biçimi, Japonlar tarafından benimsenmiştir.
Toplam kalite yönetiminin tam anlamıyla 1950 yıllarında Japonlar tarafından uygulandığı söylenebilir. Japon yöneticiler kaliteyi bütün iş birimlerine yaymış ve her kademedeki çalışanı bu konuda eğiterek bilinçlenmeyi sağlamıştır. Bu yöntem ile Japon ürünleri 5 yıl içerisinde bütün dünya pazarını ele geçirmeyi başarmıştır.
1970’lerin sonu ve 1980’lerin başında, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa’nın gelişmiş ülkeleri, Japonya’nın rekabetçi maliyetlerle yüksek kaliteli mal üretme kabiliyetinin yarattığı sert rekabet karşısında ekonomik olarak sıkıntıya düşer. Firmalar son 50 yılda icat edilen kalite kontrol tekniklerini ve bu tekniklerin Japonlar tarafından nasıl bu kadar başarılı bir şekilde kullanıldığını yeniden incelemeye başlar. Toplam kalite yönetimi işte bu ekonomik çalkantının ortasında kök salmıştır.
Toplam kalite yönetiminin geçmişi genellikle Walter A. Shewhart’ın modern kalite kontrolünü tanıttığı 1900’lerin başına kadar uzanır. Shewhart, 1931 yılında “Üretilen Ürün Kalitesinin Ekonomik Kontrolü” başlıklı dönüm noktası niteliğinde bir endüstriyel çalışma üretmiştir. Bu açıklama, üretim kalite kontrolünün kurucu ve temel ilkelerinden biri olarak kabul edilir.
Shewhart’ın çalışmasındaki diğer gelişmeler on yıllar sonra kalite yönetimine yeni standartlar getirmiştir. Joseph M. Juran “Toplam Kalite Kontrol Nedir? Japon Yolu” adlı kitabını 1954 yılında yayınlamıştır. Bu çalışma Juran’ın Japon bilim adamları ve mühendisler tarafından Japonya’ya davet edilme deneyimine dayanıyordu. Juran daha sonra toplam kalite yönetimi alanında bir başka çok satan kitap olan “Kalite Planlaması ve Analizi “nin yazarlarından biri olmuştur.
Toplam kalite yönetimi tarihinde öne çıkan bir diğer isim de W. Edwards Deming’dir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Japonya’ya atanan Deming, Japon Bilim Adamları ve Mühendisler Birliği’ne (JUSE) katılmıştır. Çalışmaları arasında çeşitli toplam kalite yönetimi çerçeveleri (Deming’in 14 Noktası, Deming’in Yönetimin Yedi Ölümcül Hastalığı ve Deming Çarkı) yer almaktadır.
Toplam kalite yönetimi neden önemli?
Toplam kalite yönetimi, ISO 9000, Yalın Üretim ve Altı Sigma tarafından gölgede bırakılmadan önce 1980’lerin sonu ve 1990’ların başında yaygın bir ilgi görmüştür. ISO 9001, Yalın Üretim ve Altı Sigma’nın temelinde toplam kalite yönetimi mantığı yer alır, bu nedenle bu felsefenin doğru anlaşılması gerekir.
Toplam kalite yönetimi;
- Süreçlerdeki hataların tespit edilerek azaltılması ya da ortadan kaldırılmasına odaklanır.
- Tedarik zinciri yönetimini kolaylaştırmak, müşteri hizmetlerini iyileştirmek ve çalışanların uygun şekilde eğitilmesini sağlar.
- İç uygulamaların sürekli iyileştirilmesi yoluyla mal ve hizmetler de dahil olmak üzere bir kuruluşun çıktılarının kalitesini artırır.
- Üretim sürecine dahil olan tüm tarafları nihai ürün veya hizmetin genel kalitesinden sorumlu tutmayı amaçlar.
- Müşterilere odaklanır.
- Sürekli iyileştirme felsefesini benimser.
- Suçlu aramaya odaklanmaz, kalıcı çözüme odaklanır.
Toplam kalite yönetimi nasıl uygulanır?
Toplam kalite yönetimi ister üretim sektöründe ister hizmet sektöründe olsun her türlü firmada uygulanabilecek bir yönetim şeklidir. Toplam kalite yönetimini uygulamak için bir formül yoktur, bu yönetim şeklinin temel ilkelerini benimseyen her firma kendine özgü bir yönetim şekli geliştirebilir. Aslında bunu bir koltuk iskeleti gibi düşünebilirsiniz, iskelet sabittir ama üzerinde kullanacağınız kumaş, kumaşın özellikleri ya da rengi değişebilir.
Toplam kalite yönetimi uygulamasına sıfırdan başlayacakların yapmaları gerekenleri sıralayalım:
- Şirketinizin kültürünü ve temel değerlerini gözden geçirin ve belirleyin.
- Şirketinizde kullandığınız/kullanacağınız sistemlerini gözden geçirin/belirleyin.
- Tüm şirkette bilgi akışının hızlı ve doğru şekilde sağlanacağı bir sistem geliştirin.
- Müşterilerinizin sesine kulak verin, müşterilerinizin beklentilerini belirleyin. Bu beklenti ve ihtiyaçları gözden geçirerek bunları en iyi şekilde nasıl karşılayacağınızı değerlendirin.
- Hedeflerinizi belirlemek ve uygulamak için yönetim ve çalışanlardan oluşan bir ekip oluşturun. Bu ekibin çalışmalarını periyodik iş yönetimi sürecinize dahil edin.
- Bu konularda ilerlemenizi ölçmek için çalışanlardan ve müşterilerden sürekli olarak geri bildirim alın.
- Aldığınız geri bildirimlere göre iyileştirilmesi gereken noktaları belirleyin ve gerekli iyileştirmeleri yapın.
- PUKÖ (Planla – Uygula – Kontrol Et – Önlem Al) kültürünü tüm çalışanlara ve tüm süreçlere aşılayın.
Bir sonraki yazımda toplam kalite yönetiminin temel ilkelerinden bahsedeceğim.
Konuyla ilgili farklı bir kaynak için buraya göz atabilirsiniz.
Sevgilerimle,
Lean Teacher