8 Mart Kadınlar Günü

8 Mart Kadınlar Günü

1850’li yıllar, tüm ABD’de işçi hareketlerinin yükseldiği yıllardır. Sanayi işçileri olağanüstü zor koşullar altında çalışmaktadır. Bu zorlu koşullara tepki göstermek için New York’ta 40 bin tekstil işçisi direnişe geçer. İşçilerin talepleri; 16 saatlik mesai süresinin 10 saate indirilmesi, insanlık dışı çalışma koşullarının düzeltilmesi, ücretlerin yükseltilmesi ve kadın işçilerin erkek işçilerle eşit haklara sahip olmasıdır.

İşçilerin yoksul semtlerden başlayan yürüyüşleri kenti boydan boya geçerek zenginlerin oturduğu mahallelere doğru yönelir. Bu mahallelerden geçerken polis, grevcilere acımasızca saldırır. Bu saldırı sonrasında işçilerin direnişi kırılır. Grevin ardından tekstil ve tütün sanayiinde birbiri ardı sıra başka grevler patlak verir.

1857 yılında, tekstil sektöründeki bir grup kadın işçinin düşük ücretlere ve çalışma koşullarının düzeltilmesine yönelik protesto gösterilerinde bulunduğu ve fabrika yangınında 129 kadın işçinin hayatını kaybettiği kabul görmüş yaygın bir bilgi olsa da yapılan araştırmalarda şimdiye dek 1857 tarihinde, New York’ta bir yangınla sonuçlanmış kesinleştirilmiş bir grev kaydına rastlanmamıştır. Ancak dönem ve sonraki yıllarda da işçi kadınların yaygın ve kararlı bir şekilde mücadele verdikleri yadsınamaz bir gerçektir.

Rapor edilen en eski Kadınlar Günü etkinliği, “Kadınlar Günü” olarak adlandırılan, 28 Şubat 1909 tarihinde New York’ta düzenlenmiştir. Aktivist Theresa Malkiel’in önerisi üzerine Amerika Sosyalist Partisi tarafından organize edilmiştir.

1917 yılında Rusya’da kadınlar, “Ekmek ve Barış” talepleriyle greve başlar. Bu grev, Şubat Devrimi’nin başlamasına ve Çarlık rejiminin yıkılmasına yol açmıştır. Rusya’da meydana gelen bu grev Miladi takvime göre 8 Mart’a denk gelmektedir.

Dünya Kadınlar Günü, Birleşmiş Milletler tarafından bu şekilde tanımlanmış olarak her yıl 8 Mart’ta kutlanan uluslararası bir gündür. İnsan hakları temelinde kadınların siyasi ve sosyal bilincinin geliştirilmesine, ekonomik, siyasi ve sosyal başarılarının kutlanmasına ayrılmaktadır. Dünya Kadınlar Günü, kadın hakları hareketinde bir odak noktasıdır.

Türkiye’de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ilk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanmaya başlanmıştır. 1975 yılında ve onu izleyen yıllarda daha yaygın ve yığınsal olarak kutlanmış, kapalı mekanlardan sokaklara taşmıştır.

8 Mart’tan bahsetmişken bu vesile ile tarihimizdeki kadınlara da değinelim. Türk tarihinde, toplumun çeşitli alanlarında önemli roller üstlenmiş, cesaretleri, zekaları ve yetenekleriyle öne çıkmış pek çok kadın bulunmaktadır. Türk devletlerinde “Hatun” unvanı ile devlet yönetiminde söz sahibi olmuş birçok kadın vardır.

• Tomris Hatun: Sakaların efsanevi kraliçesi olan Tomris Hatun, cesareti ve liderlik yetenekleriyle tanınır. Pers Kralı II. Kiros’u yenerek tarihe geçmiştir. Tomris Hatun, Türk kadınının savaşçılığını ve liderlik vasıflarını simgeler.
• Hürrem Sultan: Kanuni Sultan Süleyman’ın eşi olan Hürrem Sultan, Osmanlı siyasetinde etkili bir rol oynamıştır. Zekası ve siyasi yetenekleriyle tanınan Hürrem Sultan, hayır işlerine de önem vermiştir.
• Mihrişah Sultan: Selim’in annesi olan Mihrişah Sultan, hayır işlerine önem vermiş ve birçok vakıf kurmuştur. Birçok okul ve hayır kurumunun yaptırılmasında önemli rol oynamıştır.

• Halide Edip Adıvar: Yazar, gazeteci ve siyasetçi olan Halide Edip Adıvar, Türk Kurtuluş Savaşı’nda aktif rol oynamıştır. Eserleriyle ve mücadeleleriyle Türk kadınının gücünü ve cesaretini simgelemiştir.
• Afife Jale: Türk tiyatrosunun ilk kadın oyuncusu olarak tanınır. Kadınların sahneye çıkmasının yasak olduğu bir dönemde, büyük zorluklarla mücadele ederek tiyatroya önemli katkılarda bulunmuştur.
• Fatma Aliye Hanım: Türk Edebiyat tarihinin ilk kadın romancısıdır. Sosyal konulara duyarlı eserler vermiştir.
• Jale İnan: Türkiye’nin ilk kadıın arkeoloğudur. Önemli arkeolojik kazılara liderlik etmiş ve Türk arkeolojisine önemli katkılarda bulunmuştur.

Bu isimler, Türk tarihindeki sayısız güçlü ve etkileyici kadından sadece birkaçıdır. Türk kadınları, geçmişten günümüze toplumun her alanında önemli roller üstlenmeye devam etmektedirler.

Tüm kadınların kadınlar gününü kutluyorum.

Sevgilerimle,

Lean Teacher